Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem: Taahhüt Esasından Döviz Pozisyonu Esasına
1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/11 sayılı Tebliğ ile, firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk lirasına dönüşümünü destekleyen uygulamada önemli bir sistem değişikliğine gidildi. Düzenleme, hem destek süresini uzatıyor hem de uygulamanın işleyişini temelden değiştiriyor.
Destek oranı ve süre
Uygulamada temel destek oranı %2 olarak korunuyor. Geçici madde kapsamında %3 olarak uygulanan artırımlı oranın süresi ise 31 Temmuz 2026'dan 31 Ocak 2027'ye uzatıldı. Buna göre şartları sağlayan firmalar, Merkez Bankası'na sattıkları yurt dışı kaynaklı dövizlerin dönüşüm kuru üzerinden hesaplanan TL karşılığının %3'ü oranında destekten yararlanmaya devam edecek.
Taahhüt esasından döviz pozisyonu esasına geçiş
Değişikliğin asıl önemli tarafı, sistemin mantığında. Eski uygulamada firmalar, dövizlerini TCMB'ye satıp destek aldıklarında, belirli bir süre döviz satın almama taahhüdü vermek zorundaydı. Taahhüdün ihlali halinde alınan destek reeskont faiziyle geri alınıyor, firmanın Merkez Bankası kaynaklı kredilere erişimi kısıtlanabiliyordu. Özellikle ihracatçılar için bu yapı, ticari operasyonları aksatan bir kısıt oluşturuyordu.
Yeni düzenlemeyle katı döviz alım yasağı yerini, firmanın finansal dengesini gözeten döviz pozisyonu oranı sınırına bırakıyor. Böylece firmalar, belirlenen pozisyon limitleri dahilinde kalmak koşuluyla finansal hareket serbestisi kazanıyor. Yaptırım mantığı da değişiyor: sistem, taahhüt bürokrasisinin yerini "teşvik ve sıkı denetim" dengesine bırakan bir modele evriliyor.
Yürürlük tarihlerine dikkat
Burada firmaların gözden kaçırmaması gereken bir ayrım var. %3 destek oranını uzatan hüküm 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ancak döviz pozisyonu esasına geçiş dahil diğer teknik değişikliklerin 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Döviz pozisyonu oranına ilişkin sınır ve hesaplama esasları ise Merkez Bankası tarafından ayrıca belirlenecek.
Değerlendirme
Bu düzenleme, özellikle yurt dışı kaynaklı döviz geliri olan ve ihracat yapan firmalar için hem bir fırsat hem de yeni bir uyum sürecini beraberinde getiriyor. Destek oranının korunması olumlu; ancak taahhüt esasından pozisyon esasına geçiş, firmaların döviz yönetimi ve finansal planlama süreçlerini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. 1 Ekim'de yürürlüğe girecek teknik kısıtların şirketinize etkisini şimdiden değerlendirmek, olası uyum sorunlarının önüne geçmek açısından önemli.
